To zostanie…

Publikacja „Nazwy miejscowe powiatu piaseczyńskiego” ma na celu w sposób prosty i przystępny objaśnić nazwy miejscowości, nazwy wodne, nazwy górek i kompleksów leśnych mieszkańcom powiatu piaseczyńskiego. Proces szybkiej urbanizacji spowodował, że mamy na terenie powiatu piaseczyńskiego wielu nowych mieszkańców. Dzięki tej krajoznawczej pracy autorstwa Stanisława Hofman i Doroty Zając mieszkańcom jest przybliżana wiedza, który tłumaczy pochodzenie nazw miejscowości powiatu piaseczyńskiego, wspomniana jest historia powstania powiatu piaseczyńskiego, a także prezentowane są herby miejscowości powiatu oraz herby rodów związanych z tym terenem. Jest to pierwszy tego typu słownik, dlatego tak wyjątkowy.

Podobne nazwy, różne pochodzenie
Korzenie nazw miejscowości powiatu piaseczyńskiego sięgają, aż do XV wieku. To wtedy swoje nazwy wzięło, aż 80% miejscowości leżących dzisiaj na terenie powiatu. Wiele z tych nazw jest podobna do siebie, jednak ich pochodzenie jest zupełnie inne. Na samym początku informatora krajoznawczego jest miejscowość Aleksandrów. Występuje on w gminie Góra Kalwaria i Prażmów. Aleksandrów koło Góry Kalwarii powstał około 1870 roku i pochodzi od imienia Aleksander. W XIX wieku bardzo popularna nazwa, która była nadawana miejscowościom na cześć cara Aleksandra II. Natomiast ten Aleksandrów w Prażmowie, jest od imienia dziedzica Aleksandra Ryxa.

Ustne przekazy
Przy tworzeniu informatora wykorzystane zostały także ustne przekazy mieszkańców o danej miejscowości lub historycznym miejscu. To ci mieszkańcy mieli wiedzę, skąd dana nazwa pochodziła. – Pierwsza nazwa, którą wiedziałem już od dziecka, to były Gróbki. To jest mniej więcej teren oczyszczalni ścieków, obecnie w Piasecznie. Skąd się to wzięło? Tego dowiedziałem się od swojej babci, która opowiadała, że jak jeszcze była małym dzieckiem, około 1900 roku, w przeddzień Wszystkich Świętych szła procesja z kościoła. Przy ołtarzu polowym była odprawiana msza święta za zmarłych – mówił Stanisław Hofman. Na terenie dzisiejszej oczyszczalni ścieków, w przeszłości zlokalizowany był cmentarz zmarłych na choroby zakaźne (tzn. cmentarz choleryczny). Kiedy w mieście była zaraza, to na tym cmentarzu chowano zmarłych. Jego lokalizacja nie była przypadkowo, bo znajdował się on poza obrębem ówczesnego Piaseczna. Na tym cmentarzu chowano także ludzi niebędących mieszkańcami miasta. Co ciekawe sama nazwa „Gróbki”, nie była nigdzie zapisana, funkcjonowała tylko w ustnych przekazach mieszkańców.

Argentyna
Jest to bardzo ciekawa obiegowa nazwa Jeziorny. Była to część Jeziorny królewskiej, która była zamieszkana przez ludność żydowską. W latach 20. część mieszkańców wyemigrowała do Argentyny w celach zarobkowych. W pozostawionych domach zamieszkali nowi mieszkańcy, którzy nadali osiedlu nazwę Argentyna. Z tą nazwą wiąże się ciekawa anegdota, która opowiadał pan Stanisław Hofman. – Moja koleżanka uczy w szkole na Argentynie. Opowiadała, że były organizowane zajęcia muzyczne dla dzieci. Przyjechał muzyk, który grał różne melodie i je opisywał. Zagrał w końcu tango argentyńskie i mówi: czy wiecie, gdzie jest Argentyna? Padła odpowiedź: No tu…- przypomniał autor.

Jedyna taka miejscowość w Polsce…
Coniew miejscowość leżąca w gminie Góra Kalwaria, jest jedyną miejscowością w Polsce o tej nazwie. Aby zrozumieć, skąd ta nazwa pochodzi, autorzy informatora krajoznawczego cofnęli się w czasie, aż do roku 1233. Początkowo Coniew nazywał się Chanowo, następnie Czaniewo. – Nie ma takiej nazwy w języku polskim. Tutaj bardzo pomógł nam pan prof. dr hab. Włodzimierz Pianka, bo wiedział, że „czany” występują na Bałkanach. Pan profesor dzwonił, nawet do swoich kolegów z Macedonii. Tamci też szukali i znaleźli, że jakieś grupy ludzi wywędrowały z Bałkanów do Polski. A co to są „czany”? To umieszczone w ziemi wielkie kotły, znane były i są kąpiele w czanach – opowiadał Stanisław Hofman. Sama współczesna nazwa Coniew po raz pierwszy pojawiła się w 1789 roku. Być może wieś założył przybyły z Bałkanów człowiek o imieniu Czane lub nazwisku Czanew (Conew).

Rybie
Leży w części zachodniej miasta Góry Kalwaria. – Do XVI wieku znajdowało się tam duże jezioro polodowcowe, które się ciągnęło od Baniochy do terenów strzelnicy. Jednak ten teren dostały Dominikanki (zakonnice), które zapłaciły za budowę kanału do Wisły. Cała woda poprzez ten kanał została odprowadzona, teren się osuszył, ale sama nazwa pozostała do dzisiaj – mówił Stanisław Hofman.

W informatorze krajoznawczym takich ciekawostek i odkryć jest dużo więcej. Na spotkaniu zorganizowanym przez Powiatową Bibliotekę Publiczną w Piasecznie wspominano, że ten projekt jest rozwojowy. Sami autorzy proszą czytelników o zgłaszanie uwag dotyczących opisów haseł i propozycji złożenia nowych haseł wraz z podaniem źródła tej informacji. Na adres e-mailowy: hosta1949@tlen.pl 

Autor: Kamil Myszyński

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *