Nieszpułka – zapomniana krewniaczka gruszy

W naszym klimacie, późna jesień i zima to czas braku możliwości zbiorów i cieszenia się przygotowanymi wcześniej przetworami. Jednak ten czas, można skutecznie wykorzystać na planowanie nowych nasadzeń w przyszłym sezonie.

Nieszpułka pospolita – Mespilus germanica uprawiana przez Prasłowian , w starożytnej Persji, Grecji i Rzymie, na Kaukazie i nad Morzem Czarnym. Dobrze znana w średniowieczu, w XVII-XVIII zaczęła odchodzić w zapomnienie. Pochodzi z południowo-zachodniej Azji i Europy, jednak z górzystych regionów, gdzie klimat jest surowszy, dlatego i u nas daje sobie radę. Zakwita na tyle późno, że nie boi się wiosennych przymrozków.

Nieszpułka jest drzewem łatwym w uprawie i dekoracyjnym. Rośnie powoli i osiąga wysokość 3 – 5m. Często jej pokrój rozłożystego krzewu o lekko skręconym pniu nadaje jej bardzo malowniczy wygląd. Dzięki sękatym pędom nawet młode okazy wydają się wiekowe. Najkorzystniej prezentują drzewa rosnące pojedynczo na trawniku lub z krzewami kwitnącymi w tym samym czasie. Doskonale nadają się do ogrodów japońskich. Dostępnych jest kilka odmian: ‘Holenderska Olbrzymia’, ‘Nottingham’, ‘Royal’, ‘Westerveld’, ‘Süssmispel’, ‘Monstrualna’.

Pięciopłatkowe białe do kremowych, czasem różowo podbarwione kwiaty pojawiają się późną wiosną i latem. Owoce są brązowe i twarde, można je spożywać na surowo dopiero po przemarznięciu – najwcześniej na początku października, w listopadzie, a nawet w grudniu, jednak warto na nie poczekać. Badania naukowe wykazały, że zawierają naturalne antyoksydanty zapobiegające nowotworom oraz mają kilkukrotnie więcej wapnia, potasu, fosforu i magnezu, niż jabłka.

Po zerwaniu we wrześniu lub październiku owoce można przechowywać w lodówce w tzw. komorze 0 lub chłodnym pomieszczeniu (temp.1-15 °C), ułożone na tacy tak, aby się nie dotykały. Angielskie gospodynie z XIX w. moczyły ogonki nieszpułki w wodzie z solą. Po 2-4 tygodniach, gdy owoce zbrązowieją i staną się miękkie, nadają się do jedzenia na surowo – sam miąższ, skórkę się odrzuca. Mają przyjemny, kwaskowy smak i aromat. Można z nich sporządzić dżem, konfitury, kompot, nalewkę, wina, likiery, wykorzystać mus jako sos do deserów lub koktajli, jako nadzienie do pieczonego drobiu, zamiast jabłek.

Dżem z nieszpułki

– 1 kg owoców nieszpułki,

– 35 dag cukru,

– cynamon.

Owoce nieszpułki pozbawić kielichów i gotować w malej ilości wody. Rozgotowane owoce przetrzeć przez sito. Dodać cukier i cynamonu do smaku, po czym gotować ponownie w malej ilości wody, od czasu do czasu mieszając, aby nie przywarły do dna. Wrzący mus (gdy nabierze konsystencji powideł) przełożyć do wyparzonych słoików typu twist i zamknąć na gorąco.

Autorka: arch. kraj. Violetta Tatarowska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *