Jarzębina nie tylko na korale

Listopad to czas, gdy można zbierać już przemrożone owoce jarząbu pospolitego (Sorbus aucuparia) potocznie zwanego jarzębiną i przygotować z nich własne przetwory – konfiturę do mięs, galaretkę do herbaty lub serów oraz jarzębiak czy rosolis (likier). Owoce jarzębiny od wieków cenione są za swe lecznicze właściwości – zawierają dużą dawkę naturalnych cukrów, kwasów organicznych i pektyn. W ich składzie znajduje się też dużo witaminy C, A, E, K i PP. Zarówno same owoce jak i zrobione z nich przetwory mają głównie działanie moczopędne, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne. Jadalne są także owoce jarząbu mącznego (S. aria), jarząbu domowego (S. domestica), ) jarząbu szwedzkiego (S. intermedia) i jarząbu brekinia (S. torminalis).

Dziś nieco zapomniany jarzębiak był jedną z najbardziej popularnych, w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku, wódek owocowych produkowanych w Zielonej Górze – nagrodzoną znakiem jakości kl. „Q” i złotym medalem na Międzynarodowym Konkursie Jakości Monde Selection 1988 w Atenach i eksportowaną nie tylko do krajów europejskich, ale i na inne kontynenty, np. do Brazylii, Japonii czy Australii. Produkowane z jarzębiny od XIXw. jarzębiak izdebnicki i koniferynka obecnie są chlubą Gminy Lanckorona i znajdują się na małopolskiej Liście Produktów Lokalnych.

Jarzębiak izdebnicki

Przemrożone, a następnie podsuszone owoce jarzębiny należy zblanszować. Sparzone, osuszone owoce wsypać do naczynia, dodać rodzynki figi lub daktyle, a następnie zalać spirytusem o mocy od 60 do 70%, tak aby wszystkie owoce były zanurzone w alkoholu. Szczelnie zamknięte naczynie odstawić na 4 do 6 tygodni. Po tym okresie zlać płyn, który stanowił będzie I nalew. Pozostałe owoce zalewać ponownie spirytusem o mocy 50% lub wódką zbożową i macerować przez okres 2 do 4 tygodni. W ten sposób otrzymuje się nalew II. Owoce zalać wodą, uzyskana w ten sposób ciecz stanowi III nalew. Można odcisnąć owoce w płóciennym woreczku i dodać uzyskany płyn do poprzedniego nalewu lub pozostawić do sklarowania w osobnym naczyniu jako IV nalew. Wszystkie nalewy wymieszać ze sobą, tak aby uzyskać moc jarzębiaku od 38 do 45%. Następnie pozostawić ciecz na 5-6 miesięcy w chłodnym miejscu. Po tym czasie klarowną nalewkę ściągnąć znad osadu, wlewać do butelek i szczelnie zamknąć.

Jarzębina do mięs

0,5kg owoców jarzębiny, 0,5kg jabłek, łyżeczka imbiru, łyżeczka chili, 1-2 ząbki czosnku, 1 szkl. cukru

100 g rodzynek

Jarzębinę umyć, osączyć. Jabłka obrać, wyciąć gniazda nasienne, miąższ pokroić w kostkę, dodać do jarzębiny. 1/2-2/3 owoców i cały cukier włożyć do rondla. Dusić 1 i 1/2 godziny. Zdjąć z ognia, gdy owoce są rozgotowane, lekko przestudzić. Ciepłą masę przetrzeć przez sito. Pozostałe na sicie skórki wyrzucić. Czosnek obrać, posiekać. Rodzynki sparzyć, opłukać. Pozostałą jarzębinę oraz jabłka wrzucić do przecieru, dodać czosnek, rodzynki i przyprawy. Ponownie doprowadzić do wrzenia, dusić 10 minut. Spróbować czy jarzębina jest dość słodka. Jeśli trzeba, dosypać cukier, podgrzewać, by się rozpuścił. Słoiki umyć, wyparzyć, napełnić gorącą jarzębiną, zamknąć. Słoiki odwrócić do góry dnem. Można też przez 10 minut je pasteryzować. Trzymać w chłodnym i ciemnym miejscu.

Autorka: arch. krajobrazu Violetta Tatarowska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *